آموزش ذهن برای پیروزی: کار روانشناسان ورزشی | درفک البرز

آموزش ذهن برای پیروزی: کار روانشناسان ورزشی

توسط آکادمی فوتبال درفک البرز

هنگامی که یک تیم در یک خط شکست است، زمانی که یک ورزشکار از یک مصدومیت طولانی مدت برمی گردد یا زمانی که یک استعداد جوان به تیم اول جهش می کند، یک حرفه ای روی بخشی از عملکرد کار می کند که به ندرت در آمار ظاهر می شود: بعد روانی.

توانایی مدیریت فشار، حفظ تمرکز، رویارویی با اشتباهات، حفظ انگیزه در طول یک فصل یا تطبیق با تغییرات دائمی، به اندازه آمادگی بدنی، تاکتیک یا تغذیه، تأثیر تعیین کننده ای بر عملکرد ورزشی دارد. تحقیقات در چند دهه گذشته این ایده را تثبیت کرده است که موفقیت ورزشی به تأثیر متقابل بین عوامل فیزیکی، فنی، تاکتیکی و روانی بستگی دارد و هیچ یک از آنها را نمی توان به تنهایی درک کرد.

این رشته به جای تمرکز انحصاری بر عملکرد بالا، به دنبال بهبود رفاه و پیشرفت شخصی افرادی است که ورزش می کنند.

این تحول نقش روانشناس ورزشی را دگرگون کرده است. برای سال‌ها، آن‌ها چهره‌ای حاشیه‌ای بودند که تنها زمانی که یک مشکل آشکار ظاهر می‌شد، از آنها دعوت می‌شد، مانند بحران اعتماد، درگیری در رختکن یا یک دوره رقابتی بد. امروزه آنها بخشی از تیم های چند رشته ای باشگاه ها، فدراسیون ها و مراکز با عملکرد بالا هستند و به طور مداوم با مربیان، پزشکان، فیزیوتراپ ها، مربیان بدنی و آنالیزور همکاری می کنند. کار آنها دیگر تنها مداخله در هنگام بروز مشکلات نیست، بلکه توسعه مهارت های روانی است که عملکرد را بهینه می کند، رفاه ورزشکار را ارتقا می دهد و خطر مشکلاتی مانند فرسودگی شغلی، اضطراب یا ترک ورزش را کاهش می دهد.

این تغییر توضیح می دهد که چرا روانشناسی ورزشی یکی از سریع ترین حوزه های در حال رشد در حرفه های مرتبط با عملکرد است. نگرانی فزاینده برای سلامت روان ورزشکاران، حرفه ای شدن ساختارهای ورزشی و شواهد علمی فراوان در مورد تأثیر عوامل روانی، این رشته را به جزء مشترک برنامه های با عملکرد بالا تبدیل کرده است.

 

روانشناسی ورزشی چیست؟

روانشناسی ورزشی شاخه ای از روانشناسی است که دانش علمی در مورد فرآیندهای ذهنی، عاطفی و رفتاری مربوط به تمرین فعالیت بدنی و ورزش را مطالعه و به کار می گیرد. حوزه فعالیت آن از ورزشکاران نخبه تا آماتور را در بر می گیرد، اما شامل مربیان، داوران، کادر مربیگری، خانواده ها، مدیران باشگاه ها و سازمان های ورزشی نیز می شود. هدف مطالعه آن تنها «سر ورزشکار» نیست، بلکه مجموعه ای از عوامل روانی است که بر عملکرد و تجربه ورزشی تأثیر می گذارد: تصمیم گیری تحت فشار، تنظیم عاطفی، توجه و تمرکز، انسجام تیمی، رهبری، ارتباط با کادر مربیگری، سازگاری با آسیب ها یا مدیریت حرفه ورزشی و بازنشستگی.

سازمان‌های بیشتری درک می‌کنند که حفاظت از رفاه روانی نه تنها کیفیت زندگی ورزشکاران را بهبود می‌بخشد، بلکه به تداوم شغل و عملکرد رقابتی آنها نیز کمک می‌کند.

این رشته به جای تمرکز انحصاری بر عملکرد بالا، به دنبال بهبود رفاه و پیشرفت شخصی افرادی است که ورزش می کنند. روانشناسی ورزشی در زمینه هایی مانند پایبندی به ورزش بدنی، ترویج عادات سالم، پیشگیری از ترک ورزش در سنین پایین، رشد استعدادها یا ایجاد محیط هایی که هم به نفع عملکرد و هم سلامت روان باشد، مداخله می کند. به همین دلیل، امروزه کاربرد آن به باشگاه‌های حرفه‌ای، آکادمی‌های جوانان، مراکز آموزشی، برنامه‌های توسعه نخبگان، مراکز با عملکرد بالا، تمرین‌های خصوصی و پروژه‌های تمرین بدنی سلامت محور گسترش می‌یابد.

همچنین ارزش برداشتن یکی از رایج ترین سوء تفاهم ها در مورد این حرفه را دارد. روانشناس ورزشی یک محرک یا سخنران مسئول بالا بردن روحیه قبل از مسابقه نیست، بلکه حرفه ای است که با روش های ارزیابی، مداخله و نظارت بر اساس شواهد علمی کار می کند. آنها از ابزارهای معتبر برای آموزش مهارت‌های روان‌شناختی، تحلیل رفتارها و طراحی استراتژی‌های متناسب با هر ورزشکار یا تیم استفاده می‌کنند، و همیشه با رویکردی حرفه‌ای و اخلاقی عمل می‌کنند. کار آنها توسعه مهارت هایی است که تحقیقات نشان داده است به طور قابل توجهی بر عملکرد و رفاه تأثیر می گذارد، همانطور که در بررسی ما از عوامل روانشناختی مؤثر بر عملکرد ورزشی مستند شده است.

روانشناس ورزشی چه می کند؟ توابع کلیدی

با ورزشکار
آموزش مهارت‌های روان‌شناختی: مدیریت برانگیختگی، توجه و تمرکز، تجسم، روال‌های رقابت و گفتگوی درونی.
پشتیبانی در لحظات بحرانی: آسیب‌های طولانی‌مدت – جایی که آنها در کنار خدمات پزشکی کار می‌کنند، همانطور که در تجزیه و تحلیل نقش روانشناس در طول بهبودی پس از آسیب توضیح داده شده است – انتقال دسته، بازنشستگی ورزشی.
سلامت روان: در تشخیص و ارجاع مشکلات بالینی (اضطراب، افسردگی، اختلالات خوردن)، که به طور فزاینده‌ای در ورزش حرفه‌ای اهمیت پیدا می‌کند.

با مربی و تیم

مشاوره به کادر مربیگری: ارتباط، بازخورد، مدیریت گروه و جو تیم – بُعدی که در مقاله ما در مورد روانشناسی و خودآگاهی مربی بررسی شده است.

پویایی تیم: انسجام، نقش‌ها، رهبری داخلی و مدیریت تعارض در رختکن.

با سازمان

ساختارهای تمرینی: برنامه‌های توسعه روانشناختی در آکادمی‌های جوانان، آموزش مربیان پایه و همراهی خانواده‌ها.

فرهنگ و فرآیندها: پروتکل‌های رفاه، پیشگیری از فرسودگی شغلی و معیارهای روانشناختی در تشخیص و توسعه استعداد.

یک روانشناس ورزشی کجا کار می‌کند؟

 

باشگاه‌های حرفه‌ای و آکادمی‌های جوانان.

قابل مشاهده‌ترین مسیر: کادر تیم اول و با حجم بیشتری از موقعیت‌ها، ساختارهای توسعه جوانان، که در آن کار روانشناختی بخشی از توسعه بازیکن است.

فدراسیون‌ها و برنامه‌های توسعه نخبگان. تیم‌های ملی، اردوهای تمرینی و حمایت از ورزشکاران بورسیه شده.

مراکز با عملکرد بالا. توجه مداوم به ورزشکاران نخبه، اغلب در سخت‌ترین مراحل رشدشان.

تمرینات خصوصی. ورزشکاران انفرادی، داوطلبان آزمون‌های بخش دولتی با تست‌های فیزیکی، ورزش آماتور سخت‌گیر و خانواده‌های ورزشکاران جوان.

ورزش‌های پایه و مدارس. یک حوزه رو به رشد: آموزش ارزش‌ها، مدیریت فشارهای اولیه و آموزش محیط‌ها (والدین، مربیان).

ورزش و سلامت. پایبندی به فعالیت بدنی، ورزش به عنوان یک ابزار درمانی و برنامه‌های سلامت سازمانی.

چرا تقاضا برای روانشناسان ورزشی در حال افزایش است؟

تقاضا برای روانشناسان ورزشی در طول دهه گذشته به دلیل تحول ورزش با عملکرد بالا به طور پیوسته افزایش یافته است. سه روند این تغییر را توضیح می‌دهند. اولین مورد، عادی‌سازی سلامت روان در ورزش است: شهادت‌های عمومی ورزشکاران نخبه در مورد اضطراب، افسردگی، خستگی روانی یا فشار رقابتی باعث شده است که حمایت روانی دیگر به عنوان یک منبع استثنایی تلقی نشود و به یک جزء منظم از مراقبت جامع ورزشکار تبدیل شود. سازمان‌های بیشتری درک می‌کنند که محافظت از سلامت روانی نه تنها کیفیت زندگی ورزشکاران را بهبود می‌بخشد، بلکه به تداوم حرفه و عملکرد رقابتی آنها نیز کمک می‌کند.

روند دوم، حرفه‌ای شدن روزافزون ساختارهای ورزشی است. باشگاه‌ها با جذب متخصصان در حوزه‌هایی که تنها دو دهه پیش به سختی به طور پایدار وجود داشتند، از تجزیه و تحلیل عملکرد گرفته تا تغذیه، توانبخشی یا روانشناسی کاربردی، کادر مربیگری خود را گسترش می‌دهند. این مدل چند رشته‌ای دیگر منحصر به تیم‌های پایه نیست، بلکه به آکادمی‌های جوانان، ورزش زنان، مراکز توسعه نخبگان و برنامه‌های توسعه استعداد نیز گسترش می‌یابد، جایی که کار روانشناسی به ویژه برای همراهی با رشد ورزشی و شخصی ورزشکاران جوان مرتبط است.

ترکیب آموزش روانشناسی، تخصص ورزشی و تجربه عملی چیزی است که امکان دسترسی به باشگاه‌ها، فدراسیون‌ها و سایر ساختارهای با عملکرد بالا را فراهم می‌کند.

سومین مورد به ادغام شواهد علمی پاسخ می‌دهد. امروزه اجماع گسترده‌ای وجود دارد که متغیرهایی مانند توجه، تنظیم عاطفی، اعتماد به نفس، انسجام گروهی یا مدیریت استرس را می‌توان از طریق مداخلات روانشناختی ساختاریافته آموزش داد و این موارد بر عملکرد و پیشگیری از مشکلات مرتبط با ورزش سطح بالا تأثیر می‌گذارند. در نتیجه، روانشناسی ورزشی دیگر به عنوان یک مکمل اختیاری در نظر گرفته نمی‌شود تا به یک رشته یکپارچه در برنامه‌ریزی عملکرد، در همان سطح سایر علوم ورزشی، تبدیل شود.

توسعه خود این حرفه نیز به تثبیت این رشد کمک کرده است. در اسپانیا، شورای عمومی روانشناسی، بخش روانشناسی فعالیت بدنی و ورزش را هماهنگ می‌کند، در حالی که سازمان‌های بین‌المللی مانند انجمن بین‌المللی روانشناسی ورزش (ISSP) یا فدراسیون اروپایی روانشناسی ورزش (FEPSAC) تحقیقات، آموزش و استانداردهای اخلاقی این رشته را ارتقا می‌دهند. همه اینها به حرفه‌ای‌تر شدن بیشتر این بخش کمک کرده و شایستگی‌هایی را که امروزه از یک روانشناس متخصص در حوزه ورزش انتظار می‌رود، به طور واضح‌تری تعریف کرده است.

 

چگونه روانشناس ورزشی شویم: مسیر تخصص

مسیر استاندارد سه مرحله دارد:

مدرک روانشناسی. پایه صلاحیت. برای تمرین سلامت (مداخله بالینی با ورزشکاران) مدرک مربوطه نیز مورد نیاز است (مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی).

تخصص در ورزش. این چیزی است که برنامه درسی را متمایز می‌کند: روانشناسی که در زمینه ورزش به کار می‌رود، چارچوب‌ها، زمان‌ها و خواسته‌های خاص خود را دارد. معیار این بخش، آموزش مبتنی بر ساختارهای واقعی نخبگان است

آموزش متمرکز بر کاربرد عملی روانشناسی در عملکرد. این برنامه بر اساس رویکرد شناختی-رفتاری و تجربه انباشته شده توسط متخصصان مرتبط با ورزش حرفه‌ای، به رهبری، تمرین قدرت ذهنی، کلیدهای روانشناختی برای آمادگی و رقابت، مدیریت تنوع و تأثیر فناوری بر عملکرد می‌پردازد. هدف آن ارائه ابزارهایی مبتنی بر شواهد علمی به روانشناسان و سایر متخصصان ورزش است تا در زمینه‌های سطح بالا، در عوامل روانشناختی مؤثر بر عملکرد فردی و جمعی مداخله کنند.

برای کار با آسیب‌ها، آموزش ویژه‌ای در روانشناسی برای آسیب‌های ورزشی وجود دارد که بر تأثیر روانشناختی آسیب‌ها و استراتژی‌هایی برای ارتقای بازگشت ایمن به رقابت تمرکز دارد. این برنامه به ارزیابی و مداخله روانشناختی در طول توانبخشی، پیشگیری از آسیب و کار هماهنگ با پزشکان، فیزیوتراپیست‌ها، مربیان ورزشی و متخصصان توانبخشی، از دیدگاهی جامع و مبتنی بر شواهد علمی می‌پردازد.

تجربه‌ای پیشرو. این مدار واقع‌گرایانه از ورزش‌های پایه و جوانان، جایی که نیاز واقعی و در دسترس است، آغاز می‌شود، از طریق باشگاه‌های نیمه‌حرفه‌ای و برنامه‌های فدراسیون ادامه می‌یابد و از آنجا به ساختارهای برتر می‌رسد. مانند تمام حرفه‌های ورزشی، شبکه در هر پروژه ساخته می‌شود.

نکته ای در مورد مشخصاتی که این ساختارها برای آن ارزش قائل هستند: علاوه بر آموزش، آنها خواستار توانایی ادغام در یک کادر چند رشته‌ای (صحبت کردن به زبان مربی و مربی ورزشی، نه فقط زبان اتاق مشاوره)، اختیار مطلق در اطلاعات حساس و در دسترس بودن برای تقویم ورزشی هستند. روانشناسی که منتظر آمدن ورزشکار به مطب خود است، مناسب نیست. کسی که در زمین، درون سیستم، کار می‌کند، ضروری می‌شود.

سوالات متداول
یک روانشناس ورزشی دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

روانشناس ورزشی متغیرهای روانشناختی مؤثر بر عملکرد، مانند توجه، تمرکز، تنظیم برانگیختگی، اعتماد به نفس، انگیزه یا انسجام تیمی را ارزیابی و در مورد آنها مداخله می‌کند. علاوه بر این، آنها ورزشکار را در لحظات حساس دوران حرفه‌ای‌اش، مانند آسیب‌های طولانی مدت، تغییر رده، دوره‌های عملکرد ضعیف یا بازنشستگی ورزشی، همراهی می‌کنند. آنها همچنین به مربیان و کادر فنی در مورد جنبه‌هایی مانند رهبری، ارتباط و مدیریت گروه مشاوره می‌دهند و در ارتقاء سلامت روان مشارکت می‌کنند و در صورت تشخیص مشکلاتی که نیاز به درمان تخصصی دارند، ورزشکاران را برای مداخله بالینی ارجاع می‌دهند.

برای تبدیل شدن به یک روانشناس ورزشی چه چیزی باید بخوانید؟

مسیر معمول با مدرک لیسانس روانشناسی آغاز می‌شود که آموزش‌های اولیه برای درک رفتار انسان و فرآیندهای روانشناختی را ارائه می‌دهد. متعاقباً، لازم است از طریق آموزش‌های تحصیلات تکمیلی یا برنامه‌های خاص با هدف عملکرد ورزشی، در روانشناسی ورزشی تخصص کسب کنید. هنگامی که فعالیت حرفه‌ای شامل مراقبت‌های بهداشتی برای ورزشکاران باشد، مدرک مربوطه نیز مورد نیاز است، مانند مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت. ترکیبی از آموزش روانشناسی، تخصص ورزشی و تجربه عملی، چیزی است که امکان دسترسی به باشگاه‌ها، فدراسیون‌ها و سایر ساختارهای با عملکرد بالا را فراهم می‌کند.

آیا یک مربی می‌تواند بدون اینکه روانشناس باشد، در روانشناسی ورزشی آموزش ببیند؟
بله. در واقع، این یکی از سریع‌ترین حوزه‌های در حال رشد در آموزش مربیان است. اگرچه مربی در هیچ موردی جایگزین روانشناس ورزشی نمی‌شود و نمی‌تواند مداخلات معمول این حرفه را انجام دهد، اما می‌تواند مهارت‌های مربوط به ارتباط، رهبری، مدیریت فشار، بازخورد، انگیزه یا انسجام گروهی را کسب کند. گنجاندن این دانش، مدیریت تیم را بهبود می‌بخشد و کار مشترک با روانشناس را هنگامی که هر دو بخشی از یک کادر مربیگری هستند، تسهیل می‌کند. برنامه‌های خاصی وجود دارد که دقیقاً برای انتقال این منابع به مربی با عملکرد بالا طراحی شده‌اند.

آیا فرصت‌های شغلی در روانشناسی ورزشی وجود دارد؟
بله، و تقاضا همچنان با گسترش تیم‌های چند رشته‌ای ورزش حرفه‌ای افزایش می‌یابد. روانشناسان ورزشی در باشگاه‌های حرفه‌ای و آموزشی، فدراسیون‌ها، مراکز با عملکرد بالا، برنامه‌های فنی‌سازی، مطب‌های خصوصی کار می‌کنند.

ورزش مدارس و پروژه‌های مرتبط با فعالیت بدنی و سلامت. آنها همچنین فرصت‌هایی را در حوزه‌های نوظهور مانند رفاه سازمانی، توسعه استعداد یا تحقیقات کاربردی پیدا می‌کنند. ترکیب صلاحیت حرفه‌ای، تخصص در روانشناسی ورزشی و تجربه در زمینه‌های ورزشی واقعی هنوز نسبتاً کمیاب است، که این رشته را به یکی از ارزشمندترین رشته‌ها در علوم ورزشی تبدیل می‌کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تاکتیک های فوتبال و کسب بینش از مربیان در بالاترین سطح، سایت های فوراستادی 4STUDY.IR ، ساکر آکادمی، وبلاگ باشگاه و مدرسه فوتبال درفک البرز را  مطالعه کنید.

باشگاه و مدرسه فوتبال درفک البرز، به عنوان بهترین مدرسه فوتبال کرج تلاش دارد تا همگام با تمرینات بهترین آکادمی های فوتبال دنیا جلو رفته و استعدادهای بهتررا به فوتبال ملی و باشگاهی ایران معرفی کند. شما نیز می توانید عضو باشگاه درفک البرز شده و در مسیر حرفه ای شدن قدم بردارید.

پاسخ دهید